دانشمندان از موفقیتآمیز بودن فاز نخست کارآزمایی بالینی “SANA” خبر دادند؛ دارویی انقلابی که ادعا میشود بدون کاهش اشتها و تنها با افزایش مصرف انرژی، چربیهای بدن را میسوزاند و برای اثرگذاری نیازی به فعالیت بدنی ندارد.
بر اساس گزارش نیواطلس، محققان مؤسسه پاستور مونتهویدئو (IP Montevideo) و دانشگاه جمهوری اروگوئه (Udelar) پیشتر نتایج امیدبخش داروی SANA را در مطالعات پیشبالینی روی موشها مشاهده کرده بودند. اکنون، کارآزمایی بالینی روی انسانها نیز نشان داده که این دارو برای مصرف انسان ایمن و مؤثر است.
برخلاف داروهای محبوب کاهش وزن مانند اوزمپیک (از خانواده GLP-1) که با تأثیر بر هورمونها و کاهش اشتها عمل میکنند، داروی SANA که نتیجه بیش از یک دهه تحقیق در اروگوئه است، مسیری کاملاً متفاوت را هدف قرار داده است: ترموژنز یا تولید گرما. این دارو، سلولهای چربی سفید بدن (که معمولاً فقط کالری ذخیره میکنند) را به کورههای فعال تبدیل میکند تا حتی در حالت استراحت نیز انرژی بسوزانند.
فعالسازی دائمی موتورخانه انرژی سلولهای چربی
SANA یک آنزیم کلیدی در متابولیسم کراتین به نام AGAT را هدف قرار میدهد. این دارو با تشکیل یک پیوند کووالانسی با این آنزیم، موتورخانه انرژی سلولهای چربی را بهطور مداوم فعال نگه میدارد. این پیوند دائمی به این معناست که اثر چربیسوزی دارو میتواند برای مدت طولانی، حتی با یک دوز واحد، ادامه یابد و نیاز به مصرف روزانه یا هفتگی را از بین ببرد.
کاهش وزن بدون از دست دادن عضله
فاز اول کارآزمایی بالینی که بر روی ۴۴ شرکتکننده انجام شد، نتایج بسیار امیدوارکنندهای را به همراه داشت:
ایمنی و تحملپذیری: دارو در تمام دوزها ایمن و به خوبی قابل تحمل بود و هیچ عارضه جانبی جدی گزارش نشد.
کاهش وزن: گروهی که بالاترین دوز را دریافت کردند، بهطور متوسط ۳ درصد از وزن بدن خود را فقط در دو هفته از دست دادند.
حفظ توده عضلانی: نکته قابل توجه این بود که توده عضلانی شرکتکنندگان کاهش نیافت (مشکلی که در داروهای GLP-1 رایج است).
عدم تأثیر بر اشتها: همچنین، بر خلاف سایر داروهای لاغری، SANA هیچ تأثیری بر اشتهای شرکتکنندگان نداشت.
توسعه بومی و چالشهای پیشرو
SANA اولین داروی مولکولی است که بهطور کامل در اروگوئه طراحی و توسعه یافته و توسط یک استارتاپ بیوتکنولوژی از آمریکای جنوبی به نام Eolo Pharma به مرحله آزمایش بالینی رسیده است.
با این حال، محققان تأکید میکنند که پیوند دائمی این دارو با پروتئینها، با خطرات بالقوهای نیز همراه است. اگر این دارو به پروتئینهای غیرهدف متصل شود، میتواند عوارض ناخواستهای ایجاد کند که این موضوع در مطالعات طولانیمدتتر به دقت بررسی خواهد شد. فاز دوم کارآزماییهای انسانی که شامل گروه بزرگتری از شرکتکنندگان، از جمله افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، خواهد بود، برای اواخر سال ۲۰۲۵ برنامهریزی شده است.
