در آستانه ورود به سال ۲۰۲۶ میلادی، بانک مسکن با ابلاغ بخشنامههای جدید، تغییرات گستردهای را در ساختار تسهیلات خرید، ساخت و ودیعه مسکن اعمال کرده است. بازار مسکن که در ماههای اخیر با رکود تورمی سنگینی دست و پنجه نرم میکرد، اکنون با خبر افزایش سقف تسهیلات اوراق حق تقدم، جان تازهای گرفته است.
طبق آخرین مصوبات هیئت عالی بانک مرکزی، سقف وام خرید مسکن برای متقاضیان انفرادی در تهران به ۵۰۰ میلیون تومان و برای زوجین به یک میلیارد تومان افزایش یافته است. این اقدام با هدف افزایش قدرت خرید متقاضیان در مواجهه با نوسانات قیمت مسکن صورت گرفته است، هرچند چالش اقساط سنگین همچنان سایه خود را بر این طرحها حفظ کرده است.
جهش سقف تسهیلات اوراق؛ فرصتی برای زوجین
طبق جزئیات جدید منتشر شده از سوی بانک مسکن، متقاضیان تهرانی میتوانند با خرید اوراق حق تقدم (تسه)، تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان وام خرید و ۱۶۰ میلیون تومان وام جعاله (تعمیرات) دریافت کنند که مجموعاً برای یک فرد به ۵۶۰ میلیون تومان میرسد. اما خبر مهمتر برای خانوادهها، امکان دریافت وام مشترک است.
زوجین در تهران اکنون میتوانند تا سقف ۸۰۰ میلیون تومان تسهیلات خرید به همراه ۲۸۰ میلیون تومان وام جعاله دریافت کنند که مجموع نقدینگی تزریقی به معامله را به بیش از یک میلیارد تومان میرساند. در مراکز استانها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت نیز این سقف برای زوجین به ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است.
تحول در وام مسکن جوانان؛ سقف ۴ میلیاردی برای آینده
بانک مسکن برای متقاضیانی که نگاه بلندمدت به خانهدار شدن دارند، سقف تسهیلات حساب پسانداز مسکن جوانان را به شکل خیرهکنندهای افزایش داده است. بر اساس بخشنامه دیماه ۱۴۰۴، افرادی که از امسال اقدام به افتتاح حساب کنند، پس از طی دوره سپردهگذاری (بین ۵ تا ۱۵ سال)، میتوانند تا سقف ۴ میلیارد تومان در تهران، ۳.۴ میلیارد تومان در مراکز استانها و ۲.۸ میلیارد تومان در سایر شهرها تسهیلات دریافت کنند.
نرخ سود این وام به دلیل ماهیت سپردهگذاری، بسیار کمتر از وامهای اوراق بوده و حدود ۹ درصد تعیین شده است که آن را به اقتصادیترین شیوه خانهدار شدن در میانمدت تبدیل میکند.
حمایت ویژه از مستاجران؛ اعتبار ۳۰۰ میلیونی ودیعه
با توجه به افزایش بیرویه اجارهبها در کلانشهرها، بانک مسکن اولویت ویژهای را به تسهیلات ودیعه مسکن اختصاص داده است. طبق آخرین آمار، تا اوایل ژانویه ۲۰۲۶، بیش از ۲۹۰ هزار فقره تسهیلات ودیعه به مستاجران پرداخت شده است. سقف این وام در تهران به ۳۰۰ میلیون تومان، در مراکز استانها ۲۲۵ میلیون تومان و در سایر شهرها ۱۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
نکته مهم در قانون جدید این است که برخلاف سالهای گذشته، این مبلغ مستقیماً به حساب مستاجر واریز میشود و بازپرداخت آن نیز بر عهده اوست؛ مشروط بر اینکه قرارداد اجاره دارای کد رهگیری معتبر در سامانه املاک و اسکان باشد.
وام ساخت مسکن؛ حمایتی برای نوسازی بافت فرسوده
در بخش ساختوساز، بانک مسکن تمرکز خود را بر نوسازی بافتهای فرسوده و طرح «نهضت ملی مسکن» معطوف کرده است. سازندگان حرفهای که از تکنولوژیهای نوین ساخت استفاده کنند، میتوانند در کلانشهرها تا سقف ۶۰۰ میلیون تومان به ازای هر واحد مسکونی تسهیلات دریافت کنند.
بخشی از این تسهیلات (حدود ۱۸۵ میلیون تومان) با نرخ سود صفر درصد یا بسیار پایین ارائه میشود تا انگیزهای برای تخریب بناهای ناایمن و جایگزینی آنها با واحدهای استاندارد ایجاد شود. مابقی مبلغ با نرخ سود ۱۸ تا ۲۳ درصد بسته به نوع طرح، تقسیط خواهد شد.
چالش اقساط و نرخ سود؛ نقد کارشناسان
علیرغم جذابیت مبالغ جدید، کارشناسان اقتصادی نسبت به اقساط سنگین این وامها هشدار میدهند. برای مثال، دریافت وام یک میلیاردی زوجین در تهران، مستلزم پرداخت اقساط ماهانه بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان است که تامین آن برای بسیاری از خانوادههای حقوقبگیر دشوار به نظر میرسد.
همچنین هزینه خرید اوراق حق تقدم نیز به عنوان یک مانع جدی عمل میکند؛ به طوری که متقاضی باید حدود ۲۰ درصد از مبلغ وام را در ابتدا برای خرید اوراق هزینه کند. با این حال، مدیران بانک مسکن معتقدند با اجرای طرح «پل» و کاهش نرخ سود برای دهکهای پایین، این فشار در ماههای آینده تعدیل خواهد شد.
شرایط جدید برای مجردها و سن ساختمان
یکی از تغییرات مثبت در بخشنامه ۲۰۲۶، تسهیل شرایط برای افراد مجرد است. اکنون زنان مجرد بالای ۳۵ سال و مردان مجرد بالای ۴۵ سال به عنوان اولویت در طرحهای حمایتی شناخته میشوند. همچنین محدودیت سن ساختمان برای دریافت تسهیلات از ۲۵ سال به ۳۰ سال افزایش یافته است؛ این به معنای آن است که خانههای قدیمیسازتر نیز اکنون مشمول دریافت وام میشوند که این موضوع دایره انتخاب خریداران در مناطق مرکزی شهرها را گسترش میدهد.
