محققان شواهدی تازه یافتهاند که نشان میدهد «اریتریتول»، شیرینکننده متداول در بسیاری از محصولات «بدون قند» و مناسب افراد دیابتی، میتواند به سلولهای مغزی آسیب برساند و خطر تشکیل لخته خون، حملات قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد.
«اریتریتول»، که در سال 2001 توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) مورد تأیید قرار گرفت و در برندهای معروفی مانند Truvia و Splenda به کار میرود، پیش از این به دلیل تأثیر ناچیزش بر سطح قند خون و انسولین، به عنوان یکی از بهترین جایگزینهای شکر شناخته میشد. با این حال، مطالعه جدیدی که توسط پژوهشگران دانشگاه کلرادو بولدر انجام شده، سازوکارهای سلولی مخرب این ماده را آشکار ساخته است.
مکانیسمهای آسیبرسان شیرینکننده در محصولات رژیمی
بر اساس گزارش Futurism، در این تحقیق آزمایشگاهی، سلولهای رگهای خونی مغز انسان در معرض غلظتی از اریتریتول قرار گرفتند که با میزان موجود در یک نوشیدنی رژیمی استاندارد برابری میکرد. نتایج حاصل از این آزمایش، زنجیرهای از اتفاقات زیانبار را به نمایش گذاشت:
اریتریتول به طور چشمگیری تولید «رادیکالهای آزاد» را در سلولها افزایش میدهد که به نوبهی خود منجر به التهاب و پیری سلولی میشود.
این شیرینکننده موجب کاهش ساخت نیتریک اکسید (مولکولی حیاتی برای گشاد شدن و آرامش رگها) و افزایش تولید اندوتلین-۱ (پروتئینی که باعث انقباض و تنگی عروق میشود) میگردد.
همچنین، اریتریتول به طور جدی واکنش طبیعی سلولها را در برابر ترکیبات لختهساز (مانند ترومبین) مختل کرده و توانایی بدن برای حل کردن لختههای خون را کاهش میدهد.
پژوهشگران این فرآیند را اینگونه خلاصه میکنند: “اگر رگها باریکتر شوند و قابلیت بدن شما برای از بین بردن لختههای خون کاهش یابد، ریسک سکته مغزی به طرز چشمگیری بالا میرود.”
نکته نگرانکننده این است که تمام این عوارض منفی، تنها با غلظتی از اریتریتول معادل یک نوشیدنی بدون قند مشاهده شده است. پروفسور کریستوفر دسوزا، سرپرست این پژوهش، هشدار میدهد که این اثرات التهابی برای افرادی که روزانه بیش از یک محصول حاوی این شیرینکننده مصرف میکنند، میتواند به مراتب جدیتر باشد.
توصیههای مهم برای مصرفکنندگان: احتیاط شرط عقل است
با توجه به اینکه افراد مبتلا به دیابت خود دو برابر بیشتر در معرض خطر سکته مغزی قرار دارند، این کشفیات برای آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است. محققان تأکید میکنند که این مطالعه، گرچه هنوز در مراحل اولیه خود قرار دارد، اما حامل یک پیام احتیاطی بسیار مهم است.
پروفسور دسوزا میگوید: “ما معتقدیم هوشمندانه است که مردم مصرف شیرینکنندههای غیرمغذی مانند این ماده را به دقت زیر نظر داشته باشند.” او به مصرفکنندگان، به ویژه کسانی که در معرض خطر بیماریهای قلبی-عروقی هستند، توصیه میکند که برچسب محصولات را به دقت برای یافتن کلماتی نظیر «اریتریتول» (Erythritol) یا «الکل قند» (Sugar Alcohol) بررسی کنند.
