دنیای هوش مصنوعی در نیمه بهمنماه ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶) با یکی از بزرگترین تحولات خود در سالهای اخیر روبرو شده است. شرکت OpenAI با انتشار بیانیهای رسمی، نهتنها از مدلهای جدید و تخصصی خود رونمایی کرد، بلکه پایان راه بسیاری از مدلهای محبوب قدیمی را نیز اعلام کرد. این تغییرات که با هدف یکپارچهسازی تجربه کاربری و افزایش سرعت پاسخدهی انجام شده، نشاندهنده ورود چتجیپیتی به عصر «هوش مصنوعی تخصصی» است.
بازنشستگی ابدی GPT-4o؛ پایان یک دوران
مهمترین خبری که کاربران را در شوک فرو برد، اعلام تاریخ دقیق بازنشستگی مدل محبوب GPT-4o است. طبق بیانیه رسمی OpenAI، این مدل به همراه نسخههای جانبی آن (GPT-4.1 و o4-mini) در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۴۰۴ (۱۳ فوریه ۲۰۲۶) برای همیشه از منوی انتخاب مدل حذف خواهند شد.
علت این تصمیم، مهاجرت گسترده کاربران به نسل پنجم (GPT-5.2) اعلام شده است. با اینکه بسیاری از کاربران به دلیل لحن صمیمی و خلاقیت بالای GPT-4o به آن وابسته بودند، OpenAI اعلام کرده که قابلیتهای محبوب این مدل را در قالب تنظیمات جدیدی به نام «لحن دوستانه» و «گرما» به مدلهای نسل ۵ اضافه کرده است تا جای خالی آن احساس نشود.
رونمایی از GPT-5.3-Codex
در حالی که هنوز تب و تاب مدلهای قبلی فروکش نکرده، OpenAI از مدل تخصصی GPT-5.3-Codex رونمایی کرد. این مدل که به طور اختصاصی برای توسعهدهندگان طراحی شده، ۲۵ درصد سریعتر از نسخههای قبلی عمل میکند و قدرت استدلال آن در حل باگهای پیچیده نرمافزاری به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
همزمان با این مدل، اپلیکیشن Codex برای macOS نیز منتشر شد که به عنوان یک مرکز فرماندهی، به برنامهنویسان اجازه میدهد چندین عامل (Agent) هوش مصنوعی را به صورت موازی مدیریت کنند. این ابزار جدید میتواند وظایف طولانیمدت را در پسزمینه انجام داده و کدهای نوشته شده را به صورت خودکار بازنگری و بهینهسازی کند.
ورود به حوزه سلامت با سرویس ChatGPT Health
یکی دیگر از گامهای بلندپروازانه سام آلتمن و تیمش در بهمن امسال، معرفی بخش ChatGPT Health است. این سرویس جدید به کاربران اجازه میدهد تا سوابق پزشکی، دادههای اپل هلث و سایر اپلیکیشنهای سلامتی خود را به صورت امن به چتجیپیتی متصل کنند.
هدف این بخش، ارائه مشاورههای دقیقتر بر اساس دادههای واقعی بدن کاربر است. البته OpenAI تاکید کرده که این ابزار قرار نیست جایگزین پزشک شود، بلکه به عنوان یک دستیار هوشمند برای مدیریت سبک زندگی، تفسیر آزمایشها و پیگیری روندهای سلامتی عمل خواهد کرد. امنیت دادهها در این بخش به کلی از مدلهای اصلی جدا شده تا حریم خصوصی بیماران حفظ شود.
شخصیسازی زمان تفکر؛ سرعت یا دقت؟
در آپدیتهای جدیدی که در فوریه ۲۰۲۶ (بهمن ۱۴۰۴) منتشر شده، قابلیت کنترل زمان تفکر (Thinking Time) به کاربر واگذار شده است. اکنون کاربران میتوانند بین حالتهای «سریع»، «استاندارد» و «عمیق» جابجا شوند.
اگر برای یک ایمیل ساده به پاسخ نیاز دارید، حالت سریع در کسری از ثانیه جواب میدهد، اما برای حل مسائل پیچیده ریاضی یا تحلیلهای استراتژیک، حالت عمیق (Extended) به هوش مصنوعی اجازه میدهد تا قبل از پاسخ دادن، لایههای منطقی بیشتری را بررسی کند. این ویژگی که در مدل GPT-5.2 به بلوغ رسیده، یکی از پردرخواستترین قابلیتهای کاربران حرفهای در ماههای اخیر بوده است.
جمعبندی
اخبار بهمن ۱۴۰۴ به خوبی نشان میدهد که راهبرد OpenAI از یک چتبات همه کاره به سمت «اکوسیستمی از ابزارهای تخصصی» تغییر یافته است. از یک سو با حذف مدلهای قدیمی، فضا برای مدلهای قدرتمندتر باز شده و از سوی دیگر با ورود به حوزههایی نظیر پزشکی و کدنویسی پیشرفته، چتجیپیتی به بخشی جداییناپذیر از زندگی حرفهای و شخصی تبدیل شده است.
